Serce - najważniejszy element układu krwionośnego - jest mięśniem, a właściwie systemem dwóch mięśni tłoczących krew do całego układu.
Składa się z czterech jam: dwóch komór (prawej i lewej) i dwóch przedsionków (prawego i lewego) oddzielonych od siebie przegrodą . W rzeczywistości tworzą dwie niezależne pompy, tłoczące krew do krążenia dużego (serce lewe) oraz krążenia małego, czyli płucnego (serce prawe). Przedsionki przegrodzone są od komór zastawkami, nie pozwalającymi na cofanie się krwi. Z lewej komory wychodzi największa tętnica zwana tętnicą główną bądź aortą. Ujściem prawej komory jest pień płucny dzielący się tuż po wyjściu z serca na tętnicę płucną prawą i lewą. Krew z całego organizmu zbierają żyły, z których największe uchodzą do serca: do prawego przedsionka wpływa krew z żyły głównej górnej i dolnej, natomiast do lewego przedsionka krew z żył płucnych.
Choroby serca i układu krążenia . Najważniejszą przyczyną zgonów w Polsce.

Nadciśnienie tętnicze
Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) za górną wartość ciśnienia tętniczego skurczowego przyjmuje się 139 mmHg, zaś dla ciśnienia rozkurczowego 89 mm Hg.
Główne czynniki ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego: wiek powyżej 60 lat, płeć męska, obciążenie rodzinne, cukrzyca typu 2, otyłość, nadmierne picie alkoholu, zmniejszona aktywność fizyczna, zaburzenia lipidowe i palenie papierosów.
Nieleczone nadciśnienie prowadzi do: przerostu lewej komory i jej niewydolności prowadzonej do rozwoju choroby niedokrwiennej serca, retinopatii nadciśnieniowej, powikłań mózgowych, niewydolność nerek. Im wyższe ciśnienie, zarówno rozkurczowe, jak i skurczowe, tym wyższe prawdopodobieństwo udaru. Nadciśnienie leczy się farmakologicznie oraz istnieją metody niefarmakologiczne
Profilaktyka
Metody tak zwanego niefarmakologicznego leczenia nadciśnienia tętniczego są jednocześnie metodami jego zapobiegania.
 Zdrowy styl życia- zzucenie palenia, redukcja wagi ciała, ograniczenie spożywania soli kuchennej do 6,0 g na dobę, zwiększenie spożycia potasu i magnezu, ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych, zwiększenie aktywności fizycznej.
Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego (choroba wieńcowa) w wyniku niedostatecznego ukrwienia serca, spowodowanego znaczącym zwężeniem (a niekiedy - zamknięciem) światła tętnic wieńcowych ( np. przez blaszki miażdżycowe). Najbardziej znane postacie - to dławica piersiowa (dusznica bolesna, angina pectoris) i zawał serca. Zawał serca i choroba wieńcowa są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce.
Wady serca – wrodzone i nabyte. Najczęściej dotyczą one zastawek. Wady nabyte są częstsze i dotyczą przede wszystkim zastawki dwudzielnej (mitralnej), oddzielającej lewy przedsionek od lewej komory.
Zapalenia mięśnia sercowego – może wystąpić w wyniku choroby reumatycznej. Inne zapalenia wywołane są wirusami, bakteriami czy chorobami autoimmunologicznymi.
Kardiomiopatie, czyli niezapalne choroby mięśnia sercowego nie będące skutkiem zmian w mięśniu sercowym powstałych w następstwie wad serca, nadciśnienia i zwężenia tętnic wieńcowych oraz zaburzenia rytmu jego pracy i przewodzenia bodźców
Choroby naczyń układu krążenia:
 Miażdżyca naczyń obwodowych rozwija się w wyniku tego samego procesu, który doprowadza do rozwoju choroby wieńcowej. Złogi lipidowe i rozrost komórek zwężają światło naczyń. Do tego dochodzą jeszcze zakrzepy które jeszcze bardziej zmniejszają drożność chorego naczynia. Objawem miażdżycy kończyn dolnych jest np. ból przy chodzeniu. W wyniku zaawansowanej miażdżycy może dojść do martwicy i pojawienia się niegojących się owrzodzeń.
 Żylaki kończyn dolnych - to nierównomierne rozszerzenia żył, często widoczne na skórze.
W zapaleniu żył największe niebezpieczeństwo związane jest z zatorami, czyli zatkaniem przez część zakrzepu światła jakiegoś dużego bądź małego naczynia. Zatory wraz z prądem krwi wędrują do serca i dalej do płuc i mogą doprowadzić do śmierci.

Czynniki ryzyka zachorowania na choroby serca i układu krążenia
Światowa Organizacja Zdrowia uznała następujące czynniki ryzyka jako najistotniejsze w przypadku chorób układu krążenia:
nadciśnienie tętnicze krwi, zaburzenia gospodarki lipidowej, palenie tytoniu, niska aktywność ruchowa, nadwaga i otyłość, upośledzona tolerancja glukozy, wzrost stężenia fibrynogenu, wzrost stężenia kwasu moczowego, nadmierny stres, nieracjonalne odżywianie, wiek, płeć męska, obciążenia genetyczne.
Oddziałując na czynniki ryzyka można uzyskać obniżenie zachorowalności
i umieralności z powodu chorób układu krążenia:
1. obniżenie stężenia cholesterolu, zwłaszcza LDL zmniejsza o 1% umieralność na chorobę wieńcową, o 2%, powoduje zatrzymanie progresji a nawet regresję miażdżycy tętnic wieńcowych,
2. zaprzestanie palenia sprawia, że ryzyko zawału serca po ok. 10 latach niepalenia jest takie jak u osoby nigdy nie palącej,
3. obniżenie średniego ciśnienia rozkurczowego o 5-6 mmHg powoduje zmniejszenie umieralności ogólnej o 7%, umieralności z powodu udaru mózgu o 14%, a z powodu choroby wieńcowej o 9%,
4. obniżenie izolowanego ciśnienia skurczowego powoduje zmniejszenie ryzyka udaru mózgu o 28-30%, a zawału mięśnia sercowego o 20-23%.
Pamiętaj i wykonuj profilaktyczne badania krwi.
Cholesterol całkowity oznacza całkowitą ilość cholesterolu w osoczu krwi mierzoną w miligramach cholesterolu na decylitr krwi (w skrócie: mg/dl).
 HDL – tzw „dobry cholesterol” przeciwdziała miażdżycy. Jego poziom we krwi powinien być jak najwyższy - powyżej 40 mg do ok. 60 mg. Jeśli poziom HDL jest mniejszy niż 35 mg/dL to jest czynnikiem ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej.
 LDL -tzw \"zły cholesterol\". Korzystny jest niski poziom LDL. Nieodpowiednia dieta z dużą ilością tłuszczów pochodzenia zwierzęcego podwyższa stężenie LDL i powoduje rozwój miażdżycy i zwiększa ryzyko choroby wieńcowej. Poziom podwyższony LDL: 135-155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l). Poziom znacznie podwyższony LDL: > 155 mg/dl (> 4,0 mmol/l)